PIM voor bouw en installatie: ETIM, technische data en BIM

Een PIM-systeem in bouw en installatie beheert vier lagen productdata die elk een eigen standaard of wet volgen: technische kenmerken per ETIM-klasse, wettelijke documenten zoals de prestatieverklaring en CE-markering, geometrie voor BIM-objecten, en relaties tussen producten zoals onderdelen en opvolgers. In Nederland komen die lagen samen in de datapool 2BA, die ETIM 10 sinds 21 mei 2025 als basisversie gebruikt. Wie de vier lagen in één datamodel vastlegt, levert aan groothandel, installateur en BIM-modelleur uit dezelfde bron.

Deze overzichtspagina beschrijft hoe de keten werkt, welke data elke schakel vraagt en waar je begint. Voor de algemene uitleg van PIM (Product Information Management) zie wat is PIM. Hier gaat het om de praktijk van fabrikanten en technische groothandels in de bouw- en installatiesector.

Hoe lopen productdata door de bouw- en installatieketen?

De keten heeft drie schakels: fabrikant, technische groothandel en installateur of aannemer. De fabrikant is eigenaar van de technische data, de documenten en meestal de brutoprijs. De groothandel voegt eigen artikelnummers, nettoprijzen, voorraad en levertijden toe. De installateur gebruikt de data voor calculatie, bestelling, projectdossier en onderhoud.

2BA staat in het midden. Volgens de eigen flyer bevat de datapool handelsdata van meer dan 20 miljoen artikelen van meer dan 600 leveranciers en technische data van meer dan 5 miljoen producten van meer dan 1.200 merken. Afnemers zoeken via Unifeed op productnaam, typenummer, kenmerken, leverancier, bestelnummer of GTIN, of halen data op via batchdownloads en webservices. Techniek Nederland koppelt zijn calculatietijdnormen via 2BA aan ETIM-klassen, waardoor een correcte klasse direct doorwerkt in de calculatiesoftware van de installateur.

De afspraken achter die uitwisseling liggen bij Stichting Ketenstandaard Bouw en Techniek. Die beheert onder meer ETIM in Nederland, DICO voor handelsberichten, STABU, de SfB-classificatie en werkt met GS1 voor GLN en GTIN. Voor je PIM betekent dit dat het datamodel grotendeels voorgeschreven is: je kiest geen eigen kenmerken, je vult de standaard.

Eén onderscheid bepaalt het hele datamodel: product of handelsartikel. Het product draagt de ETIM-klasse, de features, de bijlagen en de relaties. Het handelsartikel is de bestelbare eenheid met GTIN, verpakking, prijs en logistieke gegevens. In ETIM xChange 2.0 staan logistieke data alleen in de handelsartikelsectie, en 2BA legt relaties alleen op productniveau vast. Een PIM dat beide niveaus door elkaar haalt, levert onbruikbare exports op.

Welke productdata vraagt de sector?

De tabel hieronder zet de vier datalagen naast elkaar, met de standaard of regel die de inhoud bepaalt en het verdiepende artikel op deze site.

Daarnaast hangen aan elk product bijlagen met een vaste typering. 2BA gebruikt in ETIM xChange attachmenttypes zoals ATX015 voor een afbeelding en een aparte code voor een milieuproductverklaring. In de BMEcat-route betekent MD03 een veiligheidsinformatieblad en MD06 een energielabel. Een PIM moet die codes per bijlage vastleggen; een losse map met pdf's volstaat niet.

ETIM: de technische kern van elk installatieproduct

ETIM is het internationale classificatiemodel voor technische producten. Een ETIM-klasse bundelt vergelijkbare producten van verschillende fabrikanten en schrijft per klasse de features voor. Elke feature heeft een type: alfanumeriek met een vaste waardelijst, logisch (ja of nee), numeriek met één waarde of bereik met een onder- en bovengrens. Numerieke features vragen altijd een eenheid.

ETIM International publiceerde ETIM 10.0 in december 2024 met 119 nieuwe klassen en 5.264 verwerkte wijzigingsverzoeken. ETIM 11.0 staat gepland voor 1 december 2026; de deadline voor wijzigingsverzoeken was 30 juni 2026. Hoe je ETIM stap voor stap in je PIM inricht, van klassetoewijzing tot gevalideerde export, staat in ETIM-classificatie implementeren.

Prestatieverklaring, CE-markering en de nieuwe Bouwproductenverordening

Voor bouwproducten onder een geharmoniseerde technische specificatie gelden wettelijke informatieplichten. Onder Verordening (EU) nr. 305/2011 stelt de fabrikant een prestatieverklaring (DoP) op, brengt hij de CE-markering aan en bewaart hij technische documentatie en prestatieverklaring tien jaar. Verordening (EU) 2024/3110 trad op 7 januari 2025 in werking en is sinds 8 januari 2026 grotendeels van toepassing. Die verordening combineert prestatie- en conformiteitsverklaring tot de DoPC en vraagt vooraf bepaalde milieukenmerken op basis van levenscyclusanalyse.

De overstap volgt per productfamilie, na citering van een nieuwe geharmoniseerde norm. Dat betekent dat een fabrikant jarenlang DoP en DoPC naast elkaar beheert. Daarbovenop komt een digitaal productpaspoort, verplicht 18 maanden na de gedelegeerde handeling voor de betreffende productfamilie. De datastructuur, de documenttypes en het versiebeheer behandelen we in technische documentatie beheren. Dit is algemene informatie en geen juridisch advies; toets je eigen verplichtingen bij een deskundige.

Van productdata naar BIM-object

Architecten en installatieadviseurs werken in BIM-modellen en willen objecten met correcte maten en kenmerken. ETIM MC (Modelling Classes) legt per klasse de parameters vast om een product als 3D-geometrisch object te beschrijven; volgens ETIM International telt ETIM MC 360 klassen voor de meest gemodelleerde producten. 2BA kan geometrische data combineren met een sjabloonobject uit de Uniform Object Library tot een maatvast CAD-object op LOD 200, en accepteert alleen ETIM MC-data uit officieel uitgebrachte klasseversies.

ETIM 10 is ook gepubliceerd in het buildingSMART Data Dictionary (bSDD), waar ETIM volgens ETIM International de tweede meest gebruikte ontologie na IFC is. Hoe je die brug in je PIM legt, lees je in BIM-data en productinformatie.

Relaties, onderdelen en opvolgers

Een installatieproduct staat zelden op zichzelf. Een ketel heeft onderdelen, een verdeler heeft keuzeaccessoires en een uitlopend product heeft een opvolger. In ETIM xChange 2.0 legt 2BA een onderdeel of accessoire vast met relatietype SELECT, SPAREPART of CONSISTS_OF. In de BMEcat ETIM-route verwijst het type followup naar een opvolger op productniveau. Hoe je relaties en compatibiliteit modelleert en onderhoudt, behandelen we in productrelaties en compatibiliteit. Vergelijkbare vraagstukken met kruisreferenties zie je in automotive.

Welke uitwisselformaten moet je PIM ondersteunen?

2BA documenteert per oktober 2026 deze formaten als actueel:

1. ETIM xChange 2.0: JSON met een JSON-schema voor validatie, inclusief de LCA-elementen voor milieudata. 2BA ondersteunt het voor import en export.
2. ETIM xChange 1.0 en 1.1: nog geaccepteerd, maar 2BA raadt nieuwe koppelingen op versie 2.0 aan.
3. BMEcat 2005 ETIM guideline 5.0: XML, beheerd door ETIM International.
4. DICO SALES005: nog actueel, maar wordt niet verder ontwikkeld; INSBOU 004 is de opvolger.

Een technische groothandel ontvangt deze formaten van honderden leveranciers en publiceert zelf weer naar webshop, print en klantportalen. Die kant beschrijven we in multi-format data-export. Hoe de eisen in bouw en installatie zich verhouden tot andere sectoren, zie je op branches vergelijken.

Waar begin je als fabrikant of groothandel?

Begin bij de inventaris en werk van buiten naar binnen: wat vragen afnemers en wetgever, en wat heb je al.

1. Zet per productfamilie op een rij welke ETIM-klasse geldt, onder welke geharmoniseerde norm de familie valt en welke afnemers welk formaat vragen.
2. Modelleer product en handelsartikel als aparte niveaus, met een producttype erboven waar prestatieverklaringen aan hangen.
3. Importeer het ETIM-model in je PIM en meet volledigheid per klasse voordat je verder verrijkt.
4. Leg documenten vast als objecten met type, taal, versie en geldigheid, gekoppeld aan het producttype.
5. Bouw de export naar ETIM xChange 2.0 en valideer tegen het schema voordat je aan 2BA levert.
6. Voeg relaties en, voor gemodelleerde productgroepen, ETIM MC-geometrie toe.

Voorbeeld: een fabrikant van kunststof leidingsystemen met een paar duizend artikelen ontdekt bij de inventaris dat elke diameter als apart product in het ERP staat, met de ETIM-features in een spreadsheet per productmanager. De eerste winst zit in het datamodel: één product per buisserie, handelsartikelen per diameter en lengte, en fittingen als SELECT-relatie aan de buis. Pas daarna loont het om ETIM MC-geometrie toe te voegen, omdat elke maat dan uit dezelfde bron komt.

Voor de basis van een PIM-datamodel met families en overerving zie een productdatamodel opzetten. Fabrikanten met machines of samengestelde installaties vinden aanvullende compliancepunten in compliancedocumentatie voor B2B-fabrikanten.

Belangrijkste punten

• Bouw en installatie vragen vier datalagen in één model: ETIM-kenmerken, wettelijke documenten, BIM-geometrie en productrelaties.
• 2BA gebruikt ETIM 10 sinds 21 mei 2025 als basisversie; ETIM 11.0 is gepland voor 1 december 2026.
• Scheid product en handelsartikel: relaties en features horen bij het product, logistiek en prijs bij het handelsartikel.
• Verordening (EU) 2024/3110 geldt sinds 8 januari 2026, met een overstap van DoP naar DoPC per productfamilie.
• ETIM xChange 2.0 in JSON is het formaat om nieuwe koppelingen met 2BA op te bouwen.