pimsystemen.nl
Bouw en installatie

BIM-data en productinformatie: van PIM naar BIM-objecten

BIM-data uit je PIM: ETIM MC-geometrie, IFC en property sets, ETIM in het buildingSMART Data Dictionary en de route via 2BA naar een BIM-object op LOD 200.

Kort antwoord

Een BIM-object combineert geometrie met productkenmerken. Uit je PIM lever je beide: de kenmerken via ETIM-features en de geometrische parameters via ETIM MC, dat volgens ETIM International 360 klassen telt voor de meest gemodelleerde producten. 2BA combineert die geometrie met een sjabloon uit de Uniform Object Library tot een maatvast CAD-object op LOD 200; ETIM 10 staat ook in het buildingSMART Data Dictionary.

Een BIM-object combineert geometrie met productkenmerken, en beide horen uit je PIM te komen. De kenmerken lever je via ETIM-features, de geometrische parameters via ETIM MC (Modelling Classes), het deel van ETIM dat per klasse vastlegt welke maten een product als 3D-object nodig heeft. In Nederland kan 2BA die geometrie combineren met een sjabloonobject tot een maatvast CAD-object. Wie BIM-objecten los van het PIM laat maken, krijgt modellen met maten die afwijken van de datasheet.

BIM (Building Information Modelling) is de werkwijze waarin architecten, constructeurs en installatieadviseurs een gebouw als informatiemodel ontwerpen. Voor een fabrikant is de vraag concreet: welke data heeft de modelleur nodig, in welke structuur, en hoe blijft die gelijk aan wat de groothandel en de installateur zien.

Wat zit er in een BIM-object?

Een BIM-object bestaat uit twee delen. Het eerste is geometrie: de vorm en maten van het product, op een bepaald detailniveau (Level of Detail, LOD). Het tweede is informatie: kenmerken als vermogen, materiaal, aansluitmaat of brandklasse, die in IFC (Industry Foundation Classes) als eigenschappen in property sets staan. Een property set bundelt een of meer eigenschappen, als enkele waarde, bereik, opsomming, lijst of tabel.

IFC is het open uitwisselformaat voor BIM. Het wordt beheerd door buildingSMART en is vastgelegd als ISO 16739-1:2024; de meest gebruikte bestandsvorm is het tekstformaat met de extensie .ifc, gebaseerd op ISO 10303-21. Voor je PIM betekent dit dat de informatielaag van een BIM-object in feite een selectie is van data die je al beheert. De geometrie is het nieuwe deel.

Hoe werkt ETIM MC?

ETIM MC legt per klasse de parameters vast om een product als driedimensionaal geometrisch object te beschrijven. Volgens ETIM International omvat ETIM MC 360 klassen voor de meest gemodelleerde producten. Een ETIM MC-klasse beschrijft met een maattekening welke afmetingen je moet invullen, vergelijkbaar met de features van een gewone ETIM-klasse.

De ETIM MC Guidelines 2.0 verschenen in december 2025. Ze verduidelijken de reikwijdte: ETIM MC is een standaard voor geometrische data voor meerdere toepassingen, met BIM als belangrijkste. De richtlijnen introduceren twee soorten vrije ruimte rond een product, de installatieruimte en de functionele ruimte, gebaseerd op ISO 16757-2. Die zones beschrijven de ruimte die nodig is voor installatie, bediening, onderhoud en veiligheid. Daarnaast zijn de tekenregels herzien en is er een vaste opbouw voor klassenamen.

Ook de releasecyclus verandert. ETIM MC krijgt vaste releases zoals het gewone ETIM; de nieuwe cyclus start met ETIM 11 en de eerste ETIM MC-release daarin wordt begin 2027 verwacht. In België heeft Techlink, de ETIM-vertegenwoordiger daar, zich aangesloten bij het ETIM MC-initiatief en richt het zijn platform TechBIM daarop in.

Van PIM via 2BA naar BIM-object

In de Nederlandse installatieketen loopt de route via 2BA. Volgens de 2BA-documentatie voor ETIM xChange 2.0 kan 2BA geometrische productdata op verzoek van een modelleur combineren met een sjabloonobject uit de Uniform Object Library (UOL). Het resultaat is een maatvast CAD-object op LOD 200. 2BA accepteert alleen ETIM MC-data uit officieel uitgebrachte klasseversies, omdat de sjabloonobjecten afhangen van de bijbehorende ETIM MC-klasse.

Dat geeft een fabrikant een werkbare volgorde:

  1. Bepaal welke productgroepen modelleurs het vaakst gebruiken en controleer of daarvoor een ETIM MC-klasse bestaat.
  2. Importeer de ETIM MC-klassen in je PIM als extra attributensjabloon naast de gewone ETIM-klasse.
  3. Vul de geometrische parameters vanuit de technische tekening of PLM-bron, in de eenheden die de klasse voorschrijft.
  4. Leg de ETIM MC-klasseversie per product vast en controleer dat het een officieel uitgebrachte versie is.
  5. Exporteer de MC-data mee in ETIM xChange en controleer bij 2BA of het object correct wordt opgebouwd.

Voorbeeld: een fabrikant van radiatoren levert zijn assortiment al met volledige ETIM-features aan 2BA, maar installatieadviseurs tekenen de radiatoren in hun model na met generieke blokken. Na het invullen van de geometrische parameters die de ETIM MC-klasse vraagt, per handelsartikel en vanuit de technische tekening, ontstaat via 2BA voor elke maat een maatvast object. Wijzigt een maat in het PIM, dan volgt het object bij de volgende export.

ETIM in het buildingSMART Data Dictionary

Het buildingSMART Data Dictionary (bSDD) is de online woordenlijst waarin classificaties en eigenschappen voor BIM worden gepubliceerd en aan IFC gekoppeld. ETIM International heeft ETIM 10.0 in het bSDD gepubliceerd, met koppelingen naar IFC en andere ontologieën en een testset gekoppelde data voor deuren. ETIM is daar aangemerkt als een van de weinige geverifieerde woordenboeken. Volgens ETIM International was ETIM in de gebruiksstatistieken van 2025 consequent de tweede ontologie na IFC.

Voor je PIM betekent dit dat een ETIM-feature een herkenbare identiteit krijgt in de BIM-wereld. Een modelleur die een eigenschap uit het bSDD gebruikt, verwijst naar dezelfde definitie die jij in je 2BA-export invult. Hoe je ETIM-features correct vult, lees je in ETIM-classificatie implementeren.

Waar past NL-SfB?

De SfB-classificatie, beheerd door Ketenstandaard Bouw en Techniek, classificeert bouwelementen: elk bouwelement krijgt een eenduidige code, bedoeld voor ordenen, vinden en uitwisselen van bouwinformatie in ontwerp, bouw en beheer. Op 4 mei 2026 kondigde Ketenstandaard een herziene NL-SfB aan. Waar ETIM het product classificeert, ordent NL-SfB de plek van dat product in het gebouw.

In een PIM is de NL-SfB-code een aanvullend attribuut op productniveau, handig voor bestekschrijvers en modelleurs die objecten per bouwelement ordenen. Het vervangt ETIM nergens. Leg vast welke versie van NL-SfB je gebruikt, omdat de herziening codes kan veranderen.

Welke PIM-functies heb je nodig?

Eis PIM-functie Toets in de demo
ETIM MC-klassen naast ETIM-klassen Classificatiemodule met meerdere classificaties per product Wijs aan één product een ETIM- en een ETIM MC-klasse toe
Geometrische parameters met vaste eenheden Numerieke attributen met eenheidsvalidatie Voer een maat in de verkeerde eenheid in en toon de blokkade
Officieel uitgebrachte MC-versies Versieveld per klasse, controle bij export Exporteer een product met een niet-vrijgegeven versie
Overerving van maten Maten op handelsartikelniveau, kenmerken op productniveau Wijzig één maat en toon dat alleen dat artikel verandert
IFC-uitvoer Optionele export naar IFC of koppeling met BIM-software Genereer een IFC-bestand voor één product

Sommige PIM-leveranciers noemen BIM expliciet. crossbase vermeldt in zijn documentatie ETIM-, ECLASS- en UNSPSC-classificatie, het genereren van IFC-bestanden voor BIM en koppelingen met CAD-componentcatalogi via partners. Toets zulke claims altijd met je eigen productgroepen.

De documenten die naast een BIM-object worden opgevraagd, zoals prestatieverklaringen en certificaten, behandelen we in technische documentatie beheren. Voor 3D-modellen met een ander doel, zoals configurators en AR in de meubelbranche, zie visuele assets en 3D voor meubels. Het overzicht van de sector staat op PIM voor bouw en installatie.

Belangrijkste punten

  • Een BIM-object combineert geometrie en kenmerken; beide horen uit je PIM te komen.
  • ETIM MC legt geometrische parameters per klasse vast en telt volgens ETIM International 360 klassen.
  • 2BA bouwt uit ETIM MC-data en een UOL-sjabloon een maatvast CAD-object op LOD 200, alleen met officieel uitgebrachte klasseversies.
  • ETIM 10 staat in het buildingSMART Data Dictionary, waardoor ETIM-features herkenbaar in IFC-modellen landen.
  • NL-SfB classificeert het bouwelement en vult ETIM aan als extra attribuut met versievermelding.

Veelgestelde vragen

Wat is ETIM MC?

ETIM MC (Modelling Classes) is de uitbreiding van ETIM die per klasse de parameters vastlegt om een product als driedimensionaal geometrisch object te beschrijven. Volgens ETIM International omvat ETIM MC 360 klassen voor de meest gemodelleerde producten. Met de Guidelines 2.0 van december 2025 is de reikwijdte verduidelijkt: ETIM MC is een standaard voor geometrische data voor meerdere toepassingen, met BIM als belangrijkste.

Moet een fabrikant zelf BIM-objecten maken?

Niet per se. 2BA kan geometrische productdata op verzoek van een modelleur combineren met een sjabloonobject uit de Uniform Object Library en zo een maatvast CAD-object op LOD 200 maken. Daarvoor lever je ETIM MC-data aan uit een officieel uitgebrachte klasseversie. Wie meer detail of eigen vormgeving wil, maakt aanvullend eigen objecten, maar de maten moeten dan uit dezelfde PIM-bron komen.

Wat is het verband tussen ETIM en IFC?

IFC (Industry Foundation Classes) is het open uitwisselformaat voor BIM, beheerd door buildingSMART en vastgelegd in ISO 16739-1:2024. Eigenschappen van objecten staan in IFC in property sets. ETIM 10 is gepubliceerd in het buildingSMART Data Dictionary met koppelingen naar IFC; volgens ETIM International is ETIM daar de tweede meest gebruikte ontologie na IFC. Zo kunnen ETIM-features als eigenschappen in een IFC-model landen.

Welke PIM-functies heb je nodig voor BIM-data?

Je hebt een classificatiemodule nodig die naast ETIM ook ETIM MC-klassen met geometrische parameters kan inlezen, numerieke velden met vaste eenheden, versiebeheer per klasse en een export die ETIM MC-data in ETIM xChange meegeeft. Sommige PIM-systemen genereren zelf IFC-bestanden; crossbase noemt dat in zijn documentatie. Toets dat in een demo met je eigen producten.

Verder lezen